دل آواز

* آيين انساني را پاس بداريم ... *
*  استفاده از مطالب اين وبلاگ ، صرفا با ذكر نام وبلاگ دل آواز و درج لينك آن ، بلامانع است . *

توجه : 
متاسفانه یا خوش بختانه به دلیل استقبال زیاد شما دوستان ، پرشین گیگ محدودیت پهنای باند خود را اعمال کرده است . لذا چنانچه موفق به دریافت برخی تصاویر و فایل ها نمی شوید در ساعات دیگری ( حد اقل سه ساعت بعد ) مراجعه کنید . همچنین به دلیل محدودیت پهنای باندی که پرشین گیگ اعمال می کند ممکن است موفق به شنیدن موسیقی وبلاگ و نیز برخی دانلودها نشوید . لطفا بعدا مراجعه کنید .

پی نوشت ۱ :
نت تصنیف بی همزبان قابل دریافت شد . همچنین تصاویر روی جلد کتاب ها قابل رویت شد . تصویر ارسالی دوستان نیز تصحیح شد .  در حال تغییر هاست تصاویر هستم . به علت استقبال زیاد همچنان پرشین گیگ محدویت ساعتی اعمال می کند . از استقبال شما دوستان سپاسگزارم . اما همچنان برای دسترسی به مواردی که روی پرشین گیگ هست باید مجددا مراجعه کنید .

 

شرف و قيمت و قدر تو ، به فضل و هنرست
نه به ديـدار و به ديـنار و بـه سـود و به زيـان

هر بزرگي كه به فضل و به هنر گشت بزرگ
نـشود خــرد به بد گــفتن بهــمان و فـــــلان

گـر چه بــسيار بماند به نـيام انـدر ، تــيــغ
نــشـود كـنـد و نـگــردد هـنــر تـيـغ نــهـــان

پيش از هر سخن ... ! هدیه اختصاصی وبلاگ دل آواز

همانطور كه همه دوستداران استاد محمدرضا شجريان و موسيقي ملي ايران مي دانند ، جديدترين فعاليت هنري استاد ، كنسرت آذرماه است كه سال پيش (1384) در تالار بزرگ وزارت كشور ( تهران ) رخ داد . اين كنسرت مثل هميشه  بازتاب بسيار گسترده اي در نشريات و سايت ها داشت و نمي خواهم كه اينجا تكرار مكررات بكنم و حوصله ها را سر ببرم .

وبلاگ دل آواز افتخار دارد كه در سالروز شصت و ششمين ميلاد محمدرضا شجريان ، دو كليپ تصويري از كنسرت مذكور را كه از زاويه دوربين هاي اصلي كنسرت ( و نه دوربين هاي دستي و موبايل ) فيلمبرداري شده اند و با وجود اينكه كيفيت آنها براي بارگذاري روي وبلاگ تا حدي كاهش داده شده است ، اما همچنان كيفيت تصويري و مخصوصا صوتي خوبي دارند را به همدلان و همنفسان اين استاد بزرگ تقديم كند . تصنيف " بزن آن زخمه " و " مرغ سحر " .
 
"‌بزن آن زخمه " شاهكاري است كه شعر آن از دكتر شفيعي كدكني و آهنگسازي آن از حسين عليزاده است . اين تصنيف فوق العاده دل انگيز و شنيدني ،‌ به زيبايي هر چه تمام تر و با سبكي كاملا نو و بديع توسط استاد شجريان و همايون خوانده مي شود ، و شايان ذكر است كه شنونده هم در نحوه همخواني و هم آوايي خواننده ها و هم در حالت آهنگسازي و فراز و فرودهاي تصنيف ، به راحتي به وجود ذهن خلاق دست اندركاران آن پي مي برد . مثل هميشه لحن و بيان شعر توسط استاد شجريان آنگونه است كه حق مطلب ادا مي شود و معناي لطيف شعر بر ضمير شنونده مي نشيند . " بزن آن زخمه " تصنيفي است كه اگر اهل موسيقي ايراني هستيد ، حتما بايد بشنويد ! قدمت صدها ساله موسيقي ايراني با نبوغ و استعداد موزيسين و شاعر امروز ايران زمين پيوند خورده است و آواي بي نقص استاد شجريان ، با تمام ظرافت و دقتي كه دارد ، اثري زيبا خلق مي كند .

بزن آن پرده، اگرچند تو را سيم از اين ساز گسسته
بزن اين زخمه، اگرچند دراين کاسه تنبور نمانده‌ست صدايي
بزن اين زخمه ،
بر آن سنگ ،
بر آن چوب ،
بر آن عشق ،
که شايد ،
بردم راه به جايي.

پرده ديگر مکن و زخمه به هنجار کهن زن ،
لانه ي جغد نگر
کاسه آن بربط سغدي ز خموشي
نغمه سر کن که جهان ،
تشنه ي آواز تو بينم .
چشمم آن روز مبيناد ،
که خاموش
درين ساز تو بينم.

نغمه ي توست، بزن
آنچه که ما زنده بدانيم
اگر اين پرده برافتد
من و تو نيز نمانيم
اگرچند بمانيم و
بگوييم همانيم

دانلود كنيد : تصنيف بزن آن زخمه - تصويري - كنسرت 1384 استاد شجريان

و اما " مرغ سحر " كه فكر نمي كنم توضيح زيادي لازم داشته باشد و اكثر شنوندگان موسيقي ايراني تمام زير و بم اين تصنيف را حفظ هستند . دوستان مي دانند كه استاد شجريان ، مرغ سحر را رسما در انتهاي آلبوم " سروچمان " منتشر كردند كه پس از آن تقريبا در همه كنسرت هاي استاد بنا به درخواست هاي مكرر و هميشگي مردم حاضر در سالن ، استاد اين تصنيف را اجرا مي نمايند . ( از جمله در كنسرت همنوا با بم دي ماه 1382 ) . كليپي كه دانلود مي كنيد از آن جهت اهميت دارد كه جديدترين اجراي استاد شجريان از تصنيف مرغ سحر است .

توصيه مي كنم كه حتما دانلود كنيد و ابتكارات استاد را در اين اجرا بشنويد . اميد است به زودي فيلم كامل كنسرت سال 1384 منتشر  شود.

دانلود كنيد : تصنيف مرغ سحر - تصويري - كنسرت 1384 استاد شجريان

از دوست عزيز و همراه همدل وبلاگ دل آواز ، كاوه عزيز ( kaveh3057@yahoo.com) بابت آماده سازي ، آپلود و ارسال آنها براي وبلاگ دل آواز بسيار سپاسگزارم .

توجه : براي دانلود از نرم افزارهاي دانلود استفاده نكنيد و از راست كليك و انتخاب Save Target as  نيز بپرهيزيد . بلكه بر روي لينك داده شده كليك نماييد تا صفحه مربوطه باز شود . در پايين صفحه روي گزينه DownLoad كليك نماييد و تا پايان دانلود منتظر باشيد . 

" رسواي دل " شده ام ، " شب وصل " تو كي فرا مي رسد از پس گردش هاي اين " گنبد مينا "

تقديم به استاد محمدرضا شجريان عزيز ،
به پاس همه آرامش و اشكي كه در خلوت ، با نواي او  داشتم ...

اي مرد ! با تو هستم ... چه در چنته داري ؟ چه در چنته داري كه آرامش من را ، اينگونه مشوش مي كني ؟ و اضطرابم را ، اينگونه آرام ؟ در نگاهت چيست ؟ چيست كه اينطور شراب رهايي و پرواز به من مي خوراند ؟ چه در چنته داري كه اينگونه نسيم وار‌ ، از هياهوي سنگين اطراف ، دورم مي كني ؟ درونت چيست ، كه آوازهايت اينطور جانفزاست ؟ مگر تو رمزي از رازهاي مگو خوانده اي ؟ مگر تكه اي از پرده غيب را كنار زده اي ؟ چه در درون داري ، كه سوز نوايت سر تا به پايم را شعله ور مي كند ؟

هر گاه كه بيمناك شدم ، بيمناك و غم آلود ، هر گاه كه مشوش و مردد بودم ، و درونم ولوله مي شد ، آواز تو بود كه زاري ام را به زمزمه تبديل مي كرد ، و فغانم را به ترانه ... چند سال است كه با تو هستم ؟ خودت مي داني ؟ من نمي دانم . اما سال هاست كه " آرام جان " مني ... همواره از  خود  پرسيده ام " معماي هستي " چيست و تو از آن چه مي داني ، كه اينگونه شرربار دم از " جان عشاق " مي زني و سر به گوش من ، مي خواهي "‌راز دل " فاش كني ؟ " فرياد " را نشانم نده ، من زاده سكوتم ! مگر به تو نگفته بودم " بي تو به سر نمي شود " ؟ پس كجا رفتي از آشيانه ام ؟ از اين "‌بيداد " شكايت به كه برم ؟ هاي مرد ! با تو هستم ! چه در چنته داري كه اينطور ملولم مي كني ؟ مگر از " چشمه نوش " چشيده اي ؟  و  مگر " سر عشق " را دانسته اي ؟ كه اينگونه راه آسمان  نشانم  مي دهي  ؟  كاش  " دستان " مرا مي گرفتي و با خود تا " آستان جانان "‌ مي بردي ... مگر مرا نمي شناسي ؟ نمي داني كه من هم چون تو " خلوت گزيده " ام ؟ هاي مرد ! به رسم " دلشدگان " با من بمان  ،  كه  من  " دل مجنون " خود را با زمزمه تو مي خوابانم ... تو كه قرار از من ربوده اي ، " رسواي دل " شده ام ، " شب وصل " تو كي فرا مي رسد  از  پس  گردش هاي اين " گنبد مينا " ؟ ا گر  باورم  نداري  ،  با  من " چهره به چهره " بنشين ، تا " ساز قصه گو " ي دلم برايت " نوا " ي عشقي را بزند ، كه زياد غريبه نيست !

اي مرد ! با تو هستم ... نمي دانم كه چه در چنته داري اما مي دانم كه هيچگاه صدايم را نمي شنوي ، و بعيد است كه نفسم به نفست برسد ، اما دوست دارم ، اينك كه پاييز گيسوي بيد را نوازش مي دهد ، در همين اولين روز پاييز ، شكوه شصت و شش سال زيستنت را ، به خودت ، و آن كه تو را اينگونه آفريد  ، شادباش بگويم ! ( نوشته : امير / وبلاگ دل آواز )

استاد محمدرضا شجريان در اولين روز از مهرماه سال 1319 چشم به دنيا گشود . اين را همه دوستداران استاد حفظ هستند ! مي دانم كه زندگي نامه و فهرست آثار استاد را هم حفظ هستيد ! اما به رسم همه مكتوبات و پرونده ها ، و براي رعايت سنت هميشگي ، در اولين گام از ميلادنامه استاد شجريان ، خوب است مروري بر زندگي و آثارش بكنيم ، و براي اين مرور ، كدام منبع بهتر از قلم خود استاد :

 " تولدم روز اول مهر ماه سال یکهزارو سیصد و نوزده خورشیدی در مشهد است، در خانواده ای که پدر بزرگم (علی اکبر) صدای بسیار رسایی داشته و به زیبایی آواز می خوانده است. او از مالکین بزرگ مشهد بود و از خواندن در جمع پرهیز داشته ، گاه برای دوستان سرشناسی که به دیدارش می آمده اند می خوانده است. پدرم مهدی از صدای پر طنین و رسا برخوردار بود و در جوانی آواز خواندن را شروع می کند ولی خیلی زود در محیط بسته و سنتی به قرائت قرآن رو آورده و تا آخر عمر بر همان عقیده باقی ماند و آواز را رها کرد و در قرائت قرآن جایگاه خاصی در مشهد پیدا نمود و شاگردان زیادی برای تلاوت قرآن قرآن تربیت کردکه از جمله خود اینجانب است... "

زندگي نامه كامل استاد را به قلم خود استاد ، در سايت شركت فرهنگي هنري دل آواز مرور كنيد .

سالشمار زندگي :

1319 تولد اول مهر ماه در مشهد
1324 اغاز خوانندگی های کودکانه در خلوت
1326 ورود به سال اول پانزدهم بهمن در مشهد.
1327 اموختن تلاوت قران در نزد پدر
1328 شرکت در مجمع تلاوت قران در نه سالگی.
1329 اغاز تلاوتهای قران در میتینگها و اجتماعات سیاسی ان سالها . گذراندن سال چهارم مدرسه در دبستان فرخی.
1331 تلاوت قران برای اولین بار در رادیو خراسان به دعوت رییس رادیو.
1332 قبولی در امتحانات شم ابتدایی با عنوان شاگرد ممتاز در بین دانش اموزان مشهد.اغاز تحصیل در دبیرستان شاه رضا.
1334 شرکت در مسابقات فوتبال دبیرستانهای مشهد.
1336 ورود به دانشسرای مقدماتی در مشهد.

سالشمار كامل را تا سال 1381 در سايت شركت فرهنگي هنري دل آواز پيگيري كنيد .

فهرست آثار استاد محمدرضا شجريان :

گلبانگ (آلبوم دونواره)، سال اجرا 1356، سال انتشار نوار 1357، سال انتشار سي دي 1384
پيغام اهل راز( شامل دو نوار راز دل و انتظار دل)، سال اجرا 1358، سال انتشار 1359
چهارگاه با فرهنگ شريف، سال انتشار 1362
بيداد، سال اجرا 1361، سال انتشار 1364
سر عشق( ماهور)، سال اجرا 1361، سال انتشار 1365
آستان جانان، سال اجرا 1362، سال انتشار 1365
نوا (مركب خواني)، سال اجرا 1361، سال انتشار 1365
كنسرت شور (تالار وحدت)، سال اجرا 1367
دستان، سال اجرا 1366، سال انتشار 1367
دود عود، سال اجرا 1366، سال انتشار 368
سرو چمان، سال اجرا در آمريكا 1369، سال انتشار 1370
پيام نسيم، سال اجرا در آمريكا 1369، سال انتشار 1370
دل مجنون، سال اجرا در آمريكا 1369، سال انتشار۱۳۷۰
خلوت گزيده، سال اجرا 1358، سال انتشار 1370
دلشدگان، سال اجرا 1370، سال انتشار 1371
آسمان عشق، سال اجرا 1358، سال انتشار۱۳۷۱
ياد ايام، سال اجرا 1371، سال انتشار۱۳۷۴
چشمه نوش، سال اجرا در فرانسه 1374، سال انتشار۱۳۷۴
جان عشاق، سال اجرا 1364، سال انتشار۱۳۷۴
گنبد مينا، سال اجرا 1364، سال انتشار۱۳۷۴
همايون مثنوي، سال اجرا 1362، سال انتشار۱۳۷۴
ساز قصه گو، سال اجرا 1359، سال انتشار۱۳۷۵
در خيال، سال اجرا 1374، سال انتشار۱۳۷۵
عشق داند ( ابوعطا)، سال اجرا 1359، سال انتشار۱۳۷۶
رسواي دل، سال اجرا در دبي 1375، سال انتشار۱۳۷۶
شب وصل، سال اجرا 1376، سال انتشار۱۳۷۶
معماي هستي، سال اجرا در كلن 1376، سال انتشار۱۳۷۶
راست پنجگاه، سال اجرا 1355، سال انتشار۱۳۷۷
چهره به چهره، سال اجرا 1356، سال انتشار۱۳۷۷
شب، سكوت، كوير، سال اجرا 1376، سال انتشار۱۳۷۷
سرو چمان، سال اجرا در كارلسروهه 1368، سال انتشار۱۳۷۷
پيام نسيم، سال اجرا در لوزان 1368، سال انتشار۱۳۷۷
آرام جان، سال اجرا 1377، سال انتشار۱۳۷۸
تلاوت 1 و 2، سال اجرا 1361، 1358 و 1357، سال انتشار۱۳۷۸
آهنگ وفا، سال اجرا 1378
زمستان است، سال انتشار 1379
بي تو به سر نمي شود، سال انتشار 1381
فرياد، سال انتشار 1382
دي وي دي كنسرت همنوا با بم، سال انتشار 1383
جام تهي، سال انتشار 1384

كتاب شناسي استاد محمدرضا شجريان !

در اين قسمت كتاب هايي كه علاقه مندان به استاد محمدرضا شجريان مي توانند مطالعه كنند را معرفي مي كنم . البته كتاب هاي زيادي تحت عنوان انديشه ها و آثار استاد شجريان تا كنون به طبع رسيده اند ، اما از آ‌ن ميان ، خود استاد تنها كتاب " راز مانا " را مورد تاييد قرار دادند و تصديق كردند كه مصاحبه هاي اين كتاب واقعا و در طول چندين ماه با ايشان ضبط شده است و كتاب متن پياده شده مصاحبه با ايشان است . ساير كتاب ها عموما يك نوع جمع آوري هوشمندانه مطالب ، از گوشه و كنار جرايد و سايت ها هستند كه به گونه اي در كنار هم چيده شده اند كه گويا زندگي نامه خود نوشته استاد است و يا تمام كتاب را با استاد مصاحبه كرده اند . باري سه كتاب زير خوب هستند :

الف - راز مانا / ديدگاه ها ، زندگي و آثار استاد آواز ايران ، محمدرضا شجريان / گفت و گو و تدوين : محسن گودرزي ، محمدجواد غلامرضا كاشي ، علي اصغر رمضانپور / 248 صفحه / انتشارات نگاه نو / چاپ اول از اين ناشر : 1385 / چاپ چهارم در همين سال منتشر گرديد ، چاپ چهارم 3200 تومان

استاد چندي قبل در نامه اي ذكر كردند : " به آگاهي مردم شريف و هنردوست ايران كه همواره در سايه ي بزرگواري هايشان آسوده ام ، مي رسانم كه از مجموعه مطالبي كه به نقل يا عنوان و نام اينجانب چاپ شده ، فقط كتاب راز مانا مورد تاييد من مي باشد / محمد رضا شجريان " كه اكنون اين عبارات در پشت جلد اين كتاب حك شده است .

ب - سروش مردم / زندگي و انديشه هاي استاد محمدرضا شجريان / به كوشش عرفان قانعي فرد / انتشارات دادار / چاپ اول : ارديبهشت 1382 و چاپ دوم : خرداد 1382 ، چاپ دوم : 2000 تومان

ج - هزار گلخانه آواز ... كه متاسفانه در هنگام نوشتن اين مطلب اصل كتاب در دسترس من نيست . اما بخش هاي زيادي از اين كتاب مشابه دو كتاب قبل است . نكته اختصاصي اين كتاب بخش آخر آن است كه اشعار آوازهاي استاد شجريان را به طور كامل با ذكر آلبوم و مشخصات آلبوم درج كرده است و بيت به بيت شعر را ، از لحاظ گوشه و دستگاهي كه استاد خوانده اند مشخص نموده است . البته توجه كنيد ! فقط اشعار آوازها ... نه تصنيف ها .

د - مجله موسيقي قرن 21 - دو هفته نامه تخصصي موسيقي - شماره اول - مرداد 1382 - ويژه نامه محمدرضا شجريان - 72 صفحه - 700 تومان

براي عكس بزرگ روي جلد مجله كليك كنيد

ديگران مي گويند :

بروشور كنسرت استاد در نيويورك ، كه توسط مسئولان توزيع گرديده است : " كنسرت هايي كه شجريان در ايران و در كشورهايي به ترتيب چون هندوستان ، ژاپن ، افغانستان ، عراق ، تركيه ، آمريكا‌، آلمان غربي ، سوييس ، فرانسه ، انگليس ، سوئد ، نروژ ، دانمارك ، اسپانيا ، تاجيكستان و ... داشته است همگي موفق و پرشور و بحث انگيز بوده است و علاقمندان او از دوترين نقاط خود را به كنسرت هاي او مي رسانند و ساكن كنسرتش از مشتاقان هنر او پر بوده است .

مقاله " موسيقي كلاسيك ايران روانه غرب مي شود " از نشريه مشهور وال استريت جورنال ، كه ترجمه آن در نشريه ايرانيان چاپ واشنگتن ، شماره 127 ، جمعه 4 آبان 1380 آمده است : " امروز ، عصر شنبه ، تالار تئاتر اودئون ( در پاريس )  مملو از جمعيت شيك پوشي است كه با يكديگر سلام و تعارف مي كنند و با گرمي و تحرك حرف مي زنند . ولي وقتي به آنها نزديك مي شويد مي بينيد كه به زباني غير از فرانسه صحبت مي كنند . دقايقي بعد چهار موزيسين به روي صحنه اي كه فقط سه قطعه گليم روي آن پهن شده است مي آيند و سكوتي سراسر سالن را در بر مي گيرد . اين برنامه ، كنسرت محمدرضا شجريان بزرگترين خواننده آواز كلاسيك ايران مي باشد .البته صداي شجريان آ‌ن وزن و هيبتي كه ما از پاواراتي و ديگر خوانندگان اپرا سراغ داريم را ندارد اما وقتي دهان مي گشايد و صداي تنور Tenor خود را ظاهرا بدون هيچ فشاري سر مي دهدو ترانه ها را با لطافت و رواني كامل ادا مي كند انسان متوجه مي شود كه شهرت او محبوبيت او بدون دليل نيست . "

خاطره اي از محمد ابراهيميان : " روح اثيري شجريان و اركستر او كافي بود تا ما را  بر بال خيال تا قله هاي دور دست پرواز دهد . در حين خواندن شجريان و، آهنگ ريتم تند پيدا كرد . جمعيت مشتاق كه پيدا بود سال ها تشنه ديدن او و شنيدن صداي جاوداني اش بودند ، ناگهان به طرب افتادند تا نشاط خود را با دست زدن ، با همان ريتم ، بروز دهند . استاد يك لحظه ، فقط يك لحظه ، از خواندن باز ايستاد . با احترام و تواضع فراوان گفت : از اين قرارها نداشتيم ها !!! اين جمله را انچنان متين و باوقار و در عين حال با صلابت ادا كرد كه سكوتي سرشار از احترام در تالاري كه حدود پنج هزار نفر را در خود جاداده بود مستولي شد . گويا ديگر حتي نفش نمي كشيدند تا نفس كشيدن و فرياد از گلو ، دل و سينه برآمده ي استاد را با همه جان خود بشنوند . "

اكبر گلپايگاني : " آقاي شجريان در موسيقي آوازي ايران بسيار زحمت كشيده ، كار كرده ، اساتيد محتلف را ديده و امروز يكي از شاخص ترين خوانندگان تاريخ موسيقي آوازي ايران هستند . آدم بايد قدر چنين هنرمنداني را بداند و ‌آنها را واقعا حفظ كند . امثال اينها كم پيدا مي شود . در هر دوره اي شايد دو سه نفر بيايند . من واقعا ايشان را دوست دارم . كارهاي خوبي انجام داده و اميدوارم كه همواره موفق باشد و باز هم بتواند اين راه را دامه بدهد و آن را هر طور كه صلاح مي داند و مي شناسد پيش ببرد . اصل خود انسان است كه بايد راه صحيح را بشناسد و ايشان الحمدالله اين راه را خوب پيش برد و امروز ديگر آقاي شجريان متعلق به خودشان نيستند . به ملت ايران تعلق دارند . "

و اما در پايان ، اظهار نظر عطاالله خرم :
شجريان مدت ها با دوامي كار كرد و با گوشه هاي ناشناخته موسيقي ايراني كه كسي نمي دانست آشنا شد . براي نيل به اين هدف به سراغ هر كسي كه مي توانست كمكش كند رفت و تا آنجا پيش رفت كه گوشه ناشناخته اي برايش نماند و رديف خواني را به درجه والاي خود رساند . شجريان گوشه هاي قشنگ گذشته را به اجرا در آورد و تازگي بخشيد و تمام اساتيد موسيقي تاييدش كردند و خدمات ارزنده اش را ارج نهادند . شجريان به همان حقوق اندك دبيري قناعت نمود و هرگز صدايش را نفروخت ... مثلا گوشه بسيار دلنشيني در شهر خاف وجود داشت ( و من شنيده بودم ) كه آرزو مي كردم كاش در كتب رديف جاي مي گرفت . يكي دو سال قبل به نواري از شجريان گوش مي دادم ديدم كه آن گوشه را با مهارت در ميان آواز خوانده است . بي اختيار زبان به تحسين او گشودم . آري عنوان استاد برازنده اوست . شجريان در موسيقي ايران ، چيزي را نياموخته با جا نگذاشته است ... شجريان گنجينه اي است از آواز ديروز و امروز ما .

تصنيف هاي كم پيدا !

دوست خوب و همراه ، كاوه عزيز ( Kaveh3057@yahoo.com ) چند سطري درباره تصنيف خواني استاد شجريان نوشته است ، و البته سه تصنيف از تصانيف قديمي و شايد كمياب را براي خوانندگان خوب وبلاگ دل آواز آماده دانلود كرده است . به شخصه از شنيدن اين تصنيف ها بسيار لذت بردم ، مثل هميشه پرواز صداي استاد شجريان ، پروازي است ديدني و پرشكوه . 
ضمن خواندن مطلب كاوه ، لينك دانلود تصنيف ها را نيز در ادامه مطلب ببينيد . ( البته كاوه قصد داشت كه يك سلسله مطلب با عنوان تصنيف خواني براي وبلاگ دل آواز بنويسد ، و آنچه در اين جا مي آيد در واقع قسمت اول از اين نوشته كاوه است . اميد است ساير قسمت هاي تصنيف خواني را نيز در آينده به قلم كاوه در دل آواز بخوانيد : )

تصنيف خواني شماره يك :

به خاطر سپردن نثر ، كار ساده اي نيست . اما هر نثر دشواري وقتي كه آهنگين ميشود ، يا بهتر بگويم به صورت شعر در مي آيد ، راحت تر حفظ ميشود . يعني آهنگين بودن شعر ، هم سبب بيشتر لذت بردن ميشود و هم دليلي براي بهتر به خاطر سپردن آن . حال تصور كنيد براي اين شعر ، موسيقي زيبايي نيز ساخته شود و علاوه بر آن ، يك صداي زيبا نيز آنرا بخواند .چه ميشود ؟! به راحتي ميتوان دريافت كه چرا تاثير تصنيف در ميان مردم بيشترست .
بعضي تصانيف ، جنبه هاي اجتماعي و سياسي گرفته اند مانند "مرغ سحر" ، كه هنوز پس از ساليان سال از ساخت آن ،  براي ابراز نارضايتي از وضعيت اجتماعي و سياسي ، خوانده ميشود . درين مورد بعدا بيشتر صحبت ميكنيم .

اما تصنيف خواني استاد شجريان :

نميدانم شما چقدر با اين حرف من موافقيد . اما به نظر من استاد شجريان بهترين تصنيف خوان وسيقي ماست . "صبح است ساقيا" را در نظر بگيريد . اينقدر دقيق و زيبا خوانده شده كه تا سالها كسي شك کند كه "دستان"از برترين آلبوم هاي موسيقي ايرانيست . يا مثلا تصنيف "جان عشاق". وقتي از دكتر درويشي پرسيدم : استاد بهترين اثر موسيقي ايراني چيه ؟ . استاد گفتند : كار خوب زياد داريم . گفتم : استاد ، بهترين كار جان عشاق نيست ؟ . استاد هم با يه خنده مليح  ، به من فهماند كه جان عشاق چه عظمتي داره .البته ، تعداد اين تصانيف بزرگ در موسيقي ما زياد نيستند . چون عوامل زيادي براي  ساخت يك تصنيف خوب ، بايد جور بشه .  بحث بيشتر درين رابطه را هم به بعد موكول ميكنيم .

در اينجا ، سه تصنيف از استاد شجريان آورده ام . در انتخابم دقت كردم كه  تصانيفي نباشند كه حتما شنيده باشيد ( منظورم تصانيف مشهوره كه توي بازار راحت گير ميان)

 
تصنيف دل در عشقت بسته ام (شجريان و اركستر)
فرم موسيقي و شعر در اين تصنيف ، با آنچه تا حالا از شجريان شنيده ايم ، خيلي فرق دارد . خوانندگاني مانند ايرج و عهديه و .. و هم اكنون عليرضا افتخاري  ، مشابه اين اثر زياد دارند .
اما باز هم اجراهاي شجريان چيز ديگريست . استاد مثل هميشه ژوست و دلنيشن ميخواند .

تصنيف عيشم مدامست (با همراهي تاراستاد فرهنگ شريف و تنبك شادروان جهانگير ملك)
اين تصنيف حالت نيمه بداهه اي دارد و در يك محفل خصوصي خوانده شده . من لحن استاد را در اينجا خيلي دوست دارم . ادا كردن واژه ها به شيرين ترين شكل ممكن . خودتان قضاوت كنيد . لحن زيبا ، يكي از ويژگيهاي ممتاز صداي شجريان است .

تصنیف الا یا ایها الساقی ( ساخته پرویز مشکاتیان به همراه گروه عارف)
اين تصنيف كه از مجموعه كنسرت هاي استاد شجريان و گروه عارف است ، گستره ي صدايي زيادي ميخواهد .  اجراي منظم و دقيق گروه  قابل ستايش است . تصنيف اينقدر زيباست كه به هيچ تعريفي نياز ندارد . 

توجه كنيد كه براي دانلود ، از نرم افزارهاي دانلود نمي توان استفاده كرد . روي لينك كليك كنيد و در صفحه اي كه باز مي شود ، عبارت DownLoad را از پايين صفحه انتخاب كنيد .

يكي از خوانندگان عزيز اين وبلاگ ، سركار خانم صنم ، لطف كرده اند و تصوير بسيار زيبايي از استاد شجريان براي دل آواز ايميل كرده اند . زيبايي اين تصوير به سادگي و خلوص آن است .
مجموعه اي از پرتره هاي استاد در اين تصوير گردآمده اند . در زير نمونه كوچك اين تصوير را مي بينيد و براي دريافت تصوير بزرگ روي لينك مربوطه كليك كنيد . از اين دوست خوبمان بسيار ممنونم و اميدوارم در آينده نيز ، وبلاگ دل آواز را مورد لطف قرار دهد .

برای عکس بزرگتر کلیک کنید

و اما ، دوستاني كه آلبوم هاي استاد شجريان را شنيده اند و پيگير آثار اين استاد بزرگ هستند ، مي دانند كه در آلبوم " سرو چمان " ( يكي از آلبوم هاي سه گانه كنسرت هاي اروپا و آمريكا ) ، استاد يكي از تصنيف هاي ساخته خودشان را مي خوانند . اين تصنيف كه به حق يكي از زيباترين آثار موسيقي ايراني است ، با شعري از جواد آذر و آهنگي از استاد محمدرضا شجريان و در دستگاه ماهور خوانده مي شود . " بي همزبان " عنوان اين تصنيف دل انگيز است كه به شخصه ، لحظات درخشان و دوست داشتني اي را با آن گذرانده ام .
خلوت كردن با غصه ،  و شنيدن اين تصنيف با شكوه ، تسكين ملايمي است براي زخم هاي دل . اين تصنيف را استاد در دو تمپو (‌سرعت ) متفاوت اجرا مي كنند . قسمت اول تصنيف با سرعتي پايين تر و قسمت دوم با سرعتي بالاتر اجرا مي شود . ضمن آنكه در قسمت اول ، حضور سازها كمرنگ تر است و آواي استاد شجريان فضاي حسي عجيبي را مي سازد .

وبلاگ دل آواز خرسند است كه نت اين تصنيف را براي هنرجويان آواز و نيز نوازندگان تار و سه تار در دسترس قرار مي دهد . البته نتي كه قرار داده شده است در " ماهور فا " نوشته شده است و بيشتر براي خواندن مناسب است . اما براي نوازندگان تار و سه تار نيز دل انگيز است . بديهي است نوازندگان ساير سازها با ايجاد تغييرات لازم و بردن نت به مايه مناسب ، مي توانند آن را اجرا كنند .

نت تصنيف بي همزبان - صفحه اول

نت تصنيف بي همزبان - صفحه دوم

نت تصنيف بي همزيان - صفحه سوم

خود تصنيف را نيز با كليك بر [ اينجا ] مي توانيد دريافت كنيد . ( راست كليك و انتخاب Save Target as پيشنهاد مي شود )

شايان ذكر است كه نت اين تصنيف را من اولين بار از سايت آوازهاي روزانه دريافت كردم .

تصاوير استاد شجريان همه جاي اينترنت هست . اما گاهي برخي دوستداران اين استاد عزيز ، پوسترها و كاغذ ديواري هاي قشنگي از ايشان درست مي كنند كه ديدن آنها خالي از لطف نيست .
در مورد عكس هاي استاد شجريان ، وبلاگ خوب كرشمه آلبومي آنلاين پديد آورده است كه صد ها عكس از ايشان و ساير هنرمندان به شكل آنلاين در آن قابل دسترسي است و مخصوصا براي وبلاگ نويسان و صاحبان سايت ها فرصتي مغتنم است كه به سادگي از تصاوير ايشان در نوشته هايشان استفاده كنند . [ آلبوم کرشمه را ببینید. ]

همچنين يكي از دوستان وبلاگ نويس ، در وبلاگش پوسترهاي بسيار زيبايي از استاد شجريان و متن شعر آوازهاي ايشان طراحي كرده است كه ديدن آنها خالي از لطف نيست . در زير چند نمونه كوچك از طرح هاي ايشان را مي بينيد . براي ديدن تصاوير بزرگ و كامل تري از كارهاي او ، [ به وبلاگش برويد ] .

مجموعه كامل تصاوير اين دوست خوب و نيز سايز بزرگ را در وبلاگش ببينيد .

در خطوط پاياني اين نوشته ، خوب است بر كارنامه وبلاگ دل‌ آواز مروري داشته باشيم و برخي نوشته هاي قبلي را ورق بزنيم . نوشته هايي كه براي خوانندگان هميشگي و قديمي ، يادآوري خاطرات است و براي خوانندگاني كه تازه به جمع ما پيوسته اند ، سرنخ هايي براي آشنايي بيشتر با اين وبلاگ و نوشته هايش .

• دفاع از همه خوبي - قسمت اول - قسمت دوم :

اگر يادتان باشد اين نوشته دو قسمتي را زماني نوشتم كه استاد شجريان ، آماج توهين ها و كنايه ها و نقدهاي غير منصفانه شده بود . روزهاي بعد از كنسرت آذرماه 1384 بود و آنان كه دل پري از حضور 18000 نفر انسان مشتاق در شش شب ( كه دو شب تمديد شده بود ) داشتند ، ناجوانمردانه دست به قلم شدند و تقريبا به هيچ چيز رحم نكردند . از خصوصي ترين زواياي زندگي استاد شجريان تا قيمت بليط ، سفتي صندلي ها ، لباس حاضرين در كنسرت ، سرماي هوا ، قيژ قيژ درهاي سالن ، ترافيك تهران ، همه و همه را گناهش را پاي شجريان نوشتند و بريدند و دوختند ! . اين نوشته طولاني دفاعي بود كه " از همه خوبي " كردم . و خوشبختانه در زمان خودش سبب خير هم شد . و برخي كه نا آگاهانه بر آتش كينه مي دميدند دست از اشتباه برداشتند.

• شجريان چهل سال آواز ، چهل سال دلتنگي :

اين نوشته را با عنوان " محمدرضا شجريان كيست ؟ " و نگاهي به كارنامه استاد شجريان نوشتم . در اين نوشتار كوشيدم كه ويژگي هايي كه سبب ماندگاري و محبوبيت شجريان شده اند را بررسي كنم . از آشنايي با ادبيات فارسي گرفته ، تا گوشه شناسي و رفتار شخصي و همكاري با هنرمندان صاحب سبك و رفتار اجتماعي و انتخاب شعر و ...

• شجريان و غرور :

اين مطلبي است كه با استفاده از نوشته سالنامه سال 1384 روزنامه شرق در صفحه موسيقي كه پيرامون استاد شجريان نوشته شده بود  آن را ساخته و پرداخته كردم . و از كنار هم گذاشتن نوشته ها و اظهار نظرهاي ديگران ، و گفته هاي خود استاد ، و استنباط شخصي ، كوشيدم تا مسئله " غرور " را در مورد شجريان واكاوي كنم . مسئله اي كه تنها نقطه اشكال مخالفان اين استاد است ، و زهي خيال باطل ، كه حقيقي نيست !

• اين مرد را دوست دارم :

اين نوشته اي است كه به شكل تكه تكه ، در بيست شماره و به ترتيب نوشتم . طي بيست شماره كوشش كردم تا زندگي هنري استاد شجريان را از ده سالگي تا كنسرت سال 1384 به شكلي داستانگونه بررسي كنم . و در ضمن اين داستان كوچك ، سه شخصيت سايه اي داريم كه با زمزمه ها و نقشه هاي خود همواره در كمين فرصت براي تخريب شجريان هستند . و استاد با برگزاري كنسرت 1384 خود ، كه با هدف اشاعه موسيقي سنتي و امكان تجديد ديدار دوستدران برگزار شد ، اين بهانه را به دست بهانه جويان داد . خوانندگان بسيار زيادي از مناطق مختلف دنيا كه اين نوشته را خوانده بودند از طريق ايميل و ياهو آي دي بيان كردند كه از اين نوشته خوششان آ‌مده است . شما هم اگر نخوانده ايد ، نيم نگاهي بيندازيد .

و البته بسياري نوشته هاي ديگر ، مثلا ناتواني هزار سال موسيقي ايران در برابر ابتذال موجود - جهاني بودن موسيقي شجريان كه به مبحث جوايز گرمي آمريكا و چشم پيكاسوي يونسكو پرداخته بود - بررسي كامل زندگي و آثار همايون شجريان - و بسياري مطالب ديگر كه مي توانيد از قسمت آرشيو وبلاگ و نيز ستون سمت چپ - مطالب پيشين - مطالعه كنيد .

***

دل آواز در اين مدت كوشيده است تا هر آنچه در توان دارد ، براي آشتي دوباره گوش هاي ايراني با موسيقي ايراني به كار برد . گوش هايي كه سال ها است با موسيقي خودشان قهر هستند . رويكرد من در نوشته ها ، بنا به سليقه شخصي ام و همانطور كه در تصوير بالاي وبلاگ نيز مي بينيد ، با نگاهي ويژه به جايگاه شاخص استاد شجريان در موسيقي ملي ايران بوده است .

در نهايت ، اين پست را به استاد محمدرضا شجريان ، شاعر لحظات تنهايي ام ، و همه كساني كه چون من ، اين صداي ماندني را دوست دارند تقديم مي كنم و از همه عزيزاني كه همواره وبلاگ دل آواز را مورد لطف خود قرار مي دهند سپاسگزارم . عزيزاني كه هميشه بخش نظرات اين وبلاگ را گرم نگه داشته اند ، و با ارسال ايميل و ارتباط از طريق ياهو من را از نظرات و انتقادات خود مطلع مي كنند . همچنين باعث خوشحالي است اگر دوستان ، آنچه مي خواهد دل تنگشان را در قسمت نظرات بنويسند . در ضمن حتما در مورد وبلاگ و مشي آن نظر بدهيد .

و ما را بنگر
بيدار
كه هوشياران غم خويشيم.
خشم آگين و پرخاشگر
از اندوه تلخ خويش پاسداري مي كنيم.

...

و جهان را بنگر
جهان را
در رخوت معصومانه ي خوابش اش
كه از خويش چه بيگانه است !

ماه مي گذرد.
در انتهاي مدار سردش

ما مانده ايم
و
روز نمي آيد ...

احمد شاملو - شعر هجراني از كتاب ترانه هاي كوچك غربت