تصنیف رزم مشترک
دريافت كنيد : تصنیف رزم مشترک
***
آْلبوم چاووش ، شماره هفت
صاحب امتياز اثر : كانون فرهنگي و هنري چاووش
صداي استاد محمدرضا شجريان
موسيقي استاد پرويز مشكاتيان
شعر برزين آذرمهر
اجراي موسيقي توسط گروه عارف ، شامل : حسين عليزاده ، پرويز مشكاتيان ، جمشيد عندليبي ، محمد فيروزي ، ناصر فرهنگفر ، فرخ مظاهري ، اردشير كامكار
***
متن شعر :
همراه شو عزيز ، همراه شو عزيز ،
تنها نمان به درد ،
كين درد مشترك ،
هرگز جدا جدا ، درمان نمي شود
دشوار زندگي ، هرگز براي ما
دشوار زندگي ، هرگز براي ما
بي رزم مشترك ، آسان نمي شود
تنها نمان به درد ،
همراه شو عزيز ، همراه شو ، همراه شو ، همراه شو عزيز ،
همرا ه شو عزيز ،
تنها نمان به درد ،
كين درد مشترك ، هرگز جدا جدا ، درمان نمي شود .
***
پرويز مشكايتان ، بي شك يكي از گنج هاي گرانبهاي موسيقي ايراني بوده و هست كه نبوغ سرشاري در آهنگسازي دارد . به جرات مي توان گفت كه مشكاتيان در طول سالهاي فعاليت خود ، زيباترين تصنيف ها را به موسيقي ايراني اضافه كرده است . گرچه مشكاتيان را پيش از هر چيز با سنتور مي شناسند ، و استادي در نوازندگي و بداهه نوازي ، اما به عقيده من شاهكار اصلي مشكاتيان در آهنگسازي است .
البته همه مي دانيم كه پيش از او نيز تصنيف ها بسيار بودند . و چه بسيار تصنيف هاي ماندگار كه مربوط به پرويز مشكاتيان نيستند .
اما استادان عصر جديد موسيقي ايراني چون پرويز مشكاتيان و حسين عليزاده ، روحي تازه بر پيكره تصنيف سازي دميدند . تصنيف هاي مشكاتيان پر از خلاقيت هستند . ملودي بسيار خلاق و پويا است و مرتبا ريتم و چرخش هاي خود را عوض مي كند . اكثر علاقه مندان موسيقي ايراني تصنيف هاي زيادي شنيده اند و در حافظه شنيداري خود ثبت دارند ، بايد اعتراف كرد كه بسياري از تصنيف ها هستند كه تكرار فرم هاي قبل از خود مي باشند و بسياري تصنيف سازان مي باشند كه در واقع به فرمي يكنواخت و ثابت رسيده اند . مقدمه اي كمي تند تر از آغاز كلام ، معمولا دو چهار يا چهار چهار ، مضراب هاي پيوسته و تكراري ، سپس آغاز كلام خواننده ، افت ريتم ، كاهش سرعت قطعه و معمولا ادامه با ضرب هاي سه تايي و ضرب هاي سنگين . حسين عليزاده ، پرويز مشكاتيان ، كيوان ساكت و ديگر معاصران موسيقي شناس ، كه در تكاپوي برخورد شرق و غرب زيست كرده و نفس كشيده اند ، در پي تبديل موسيقي بي قاعده و شنيداري ، به موسيقي علمي و مكتوب ، به رشد ملودي بسيار كمك كردند . البته پيشگامان اوليه را منصفانه تر است كه علي نقي خان وزيري و روح الله خالقي و صبا ( با آن قطعات دشوارشان ) بايد بدانيم .
به هر روي مشكاتيان واقعا تصنيف هايي زيبا و فني مي سازد . نمونه بهترين ساخته هاي او را مي توان در آلبومهاي بيداد ( آواز استاد محمدرضا شجريان ) ، نوا ( آواز استاد محمدرضا شجريان ) ، دستان ( آواز استاد محمدرضا شجريان ) ، آستان جانان ( آواز استاد محمدرضا شجريان ) ، مقام صبر ( آواز عليرضا افتخاري ) و ... شنيد . البته آلبوم دود عود ( آواز استاد محمدرضا شجريان ) نيز نمونه شاخص آهنگسازي اوست ، با آن قطعه معروف كه به عنوان پاي ثابت جشن چهره هاي ماندگار سيما نيز همه ساله پخش مي شود . مشكاتيان با استادي از تمام اركان موسيقي استفاده مي كند . با نت ها به زيبايي كلنجار مي رود و سكون و يكنواختي را اصلا حذف مي كند . ملودي بالا مي رود ، پايين مي رود ، ضد ضرب مي خورد ، سكوت مي گيرد ، سرعت عوض مي شود ، ريتم تغيير مي كند ... و در نهايت شعر به زيبايي با موسيقي تلفيق مي گردد. جالب اينجاست كه مشكاتيان هم با شيوه اركسترال و تنظيم هاي گروهي كار كرده است ، و هم خودش تنها سنتور زده و استاد شجريان خوانده است .
" رزم مشترك " تصنيفي كوتاه است كه پرويز مشكاتيان آن را ساخته و البته گروه عارف نيز به زيبايي اجرا كرده است . اين تصنيف گرچه كوتاه است اما به نظر من نمونه خوبي از آهنگسازي مشكاتيان است . به دقت كه گوش كنيد به تفاوت هاي آن با تصنيف هاي ضعيف تر پي مي بريد . در اين تصنيف ، شيوه خواندن خواننده و ارائه شعر كاملا نو است و از حالت خشك و سفت و سخت تصنيف هاي سنتي خبري نيست . محمدرضا شجريان با انعطاف مي خواند و ... خودتان بشنويد و قضاوت كنيد . صد البته كه نقش استاد محمدرضا شجريان نيز مثل هميشه پر رنگ و غيرقابل انكار است .